Mutfakta en çok tekrarlanan iki yemek grubu makarna ve pilavdır. İkisi de temelde tahıl ve suyun buluşmasına dayanır; ama sonucu belirleyen şey oran, ısı ve zamanlamadır. Aynı pirinçle bir gün dağılmış bir lapa, başka bir gün tane tane bir pilav çıkarabilirsiniz. Aradaki fark şans değil, birkaç küçük alışkanlık. Aşağıda hem makarna hem pilav için işleyen yöntemleri, sık yapılan hataları ve pratik varyasyonları adım adım anlatıyorum. Amaç, tarif kağıdına bakmadan da doğru kararı verebilecek kadar mantığı kavramanız.
İyi bir makarna, sosla değil haşlamayla başlar. Makarna haşlanırken nişastasının bir kısmını suya bırakır; bu nişastalı su, sosun makarnaya tutunmasını sağlayan en değerli malzemedir. Bu yüzden suyu son damlasına kadar dökmek yerine bir kupa kadarını ayırmayı alışkanlık edinin.
Haşlanan makarnayı süzdükten sonra sosun içine alın, kısık ateşte yarım dakika kadar karıştırın ve gerekirse ayırdığınız nişastalı sudan ekleyin. Sos parlar, kıvamı bağlanır. Domates bazlı soslarda sonda bir yudum zeytinyağı, kremalı soslarda rendelenmiş peynir bu bağlanmayı destekler.
| Makarna şekli | Uygun sos | Neden |
|---|---|---|
| Spagetti, linguini | Zeytinyağlı, hafif domatesli | İnce teller ağır sosun altında kalır |
| Penne, burgu | Kıymalı, sebzeli, yoğun soslar | Boşluklar ve girintiler sosu tutar |
| Kabuk, midye | Kremalı, peynirli | İç kısmı sosu biriktirir |
| Erişte, şehriye | Tereyağlı, sade | Kendi tadı öne çıkar |
Pilavın kalitesi üç aşamada belirlenir: pirincin hazırlığı, yağda kavurma ve dinlendirme. Baldo ya da osmancık gibi orta taneli pirinçlerde nişasta fazladır; bu yüzden yıkamak şart. Pirinci ılık suda birkaç kez çalkalayın, su berraklaşana kadar devam edin. Ardından tuzlu ılık suda 20-30 dakika bekletmek taneleri güçlendirir, pişerken kırılmalarını azaltır.
Bulgur pilavı aynı mantıkla çalışır ama bulgur yıkanmaz ve daha az sıvı ister. Soğanı iyice pembeleştirmek, domates salçasını yağda kısa süre kavurmak burada tadın omurgasını kurar. Kuskus ve arpa şehriyeli pilavlarda ise kavurma süresini uzatmak, sonucu daha aromatik yapar.
Bir makarna pilav tarifi öğrendiğinizde aslında onlarca tarifin iskeletini öğrenmiş olursunuz. Değişen şey yalnızca eklenen malzemedir:
Tek kaseye toplanan yemeklerde makarna ve pilav mükemmel bir taban oluşturur: altına tahıl, üstüne sebze, yanına yoğurt ya da hafif bir sos. Böylece hem porsiyon dengesi kurulur hem de artan malzemeler değerlendirilir.